Tavalludi  14-mart, 1879-yil
Ulm, Wyurttemberg, Germaniya
Vafoti  18-aprel, 1955-yil
(76 yoshda)
Prinston, Nyu Jersi, AQSH
Istiqomat joylari
Germaniya, Italiya, Shveytsariya, AQSH
Fuqaroligi  Nemis (1879-96, 1914-33)
Shveytsariya (1901-55)
Amerika (1940-55)
Millati  Yahudiy
Sohasi  Fizika
Institutlar  Shveytsariya Patentlar idorasi (Bern)
Syurix Universiteti
Charles Universiteti, Praga
Prussiya Fanlar Akademiyasi
Kaiser Wilhelm Instituti
Leiden Universiteti
Ilgkor Tadqiqotlar Instituti
Alma mater  ETH Zrich
Akademik rahbarlari
Alfred Kleiner
Mashhur ishlari Umumiy nisbiylik nazariyasi
Xususiy nisbiylik nazariyasi
Brow harakati
Fotoelektrik effekt
Massa-energiya ayniyati
Einstein maydon ayniyatlari
Bose-Einstein statistikasi
Mashhur sovrinlari
Fizikadan Nobel mukofoti (1921)
Copley medali (1925)
Max Planck medali (1929)

Albert Einstein (Albert Eynshteyn; talaffuz etilishi) (14-mart, 1879 - 18-aprel, 1955) nemis fizik-nazariyotchisi boklgan.
Einsteinning maktabdamatematikadanimtihonlardan yiqilgani va ikkichi boklgani haqidagi asotirlar rost emas. Aslida u 12 yoshgacha matematika maktab kursini okrganib olgan, keyin ota-onasi unga boshqa, murakkabroq kitoblar berishgan. [1] 15 yoshida Einstein differensial va integralalgebrani yaxshi bilar edi. [2] Uning matematikadan gokyoki oqsaganini Robert Ripley 1935-yilgi gazeta maqolasi uchun tokqib chiqargan. [1]

Eynshteyn Albert (1879.14.3, Ulm, Germaniya - 1955. 18.4, Prinston, AQSH) -nazariyotchi fizik olim, nisbiylik nazariyasi asoschisi, maydon kvansh nazariyasi va statistik fizika asoschilaridan biri. Syurix politexnikumini tugatgan. Syurix universiteti (1909) va Berlin universiteti Bavariya FA fizika instituti direk tori (1914-33). 1933 y.dan to umrining oxirigacha Prinston institutida (AQSH) ishlagan.
Ilmiy ishlari asosan nisbiylik nazariyasiga doir. E. massa va energiyaning okzaro bogkliqligi qonunini kashf qilgan (1905). Maydon kvant nazariyasining yaratilishida E.ning hissasi juda katta. Yorugklik nurlanishini yorugklik kvantlari yoki fotonlar oqimidan iborat, deb hisoblab, yorugklik nurlanishining diskretligi, kvant strukturaga ega ekanligi haqidagi tasavvurni fanga kiritgan, Broun harakatining molekulyarstatistik nazariyasini rivojlantirgan (1905), fotonni nazariy jihatdan kashf qilgan. Kvant nazariya asosida t-ra pasayishi bilan qattiq jism issiqlik sigkimining kamayishini (1907), muvozanatli nurlanish energiyasining fluktuatsiyasini birinchi marta kokrib chiqqan (1909); fotoeffektiv, flyuoressensiya uchun Stoks qoidasini, fitoionlanish va boshqalarni tushuntirib bergan (1912), fotokimyoning asosiy qonuni (Eynshteyn qonuni) ni ochgan (1912), nurlanish uchun korpuskulyar-toklqin dualizm, induksiyalangan (majburiy) nurlanish hodisasini oldindan aytib bergan (1916). E. jismlar magnitlanganda mexanik momenti okzgarishi hodisasini bashorat qilgan va tajribada kokrsatgan (niderland fizigi V. de Xaaz bilan hamkorlikda, 1915). E. gravitatsion toklqinlar haqida postulat qabul qilib (1916), gravitatsion nurlanish quvvati formulasini keltirib chiqargan (1918). Butokn spinli zarralarning kvant statistikasi (Boze -Eynshteyn statistikasi)ni yaratgan (1924-25). 1933 yildan kosmologiya va maydonning yagona nazariyasi bilan shugkullangan. E. ijtimoiysiyosiy voqealarni ham kuzatib borgan. U urush va fashizmga qarshi chiqqan. E. 1940 yilda fashistlar Germaniyasida yadro quroli borligi tokgkrisida AQSH prezidenti F. Ruzveltga xat yozdi. U yadro qurolining qokllanilishiga qarshi boklgan. E.ning ilmiy ishlari hozirgi zamon fizikasining rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bokldi. Nobel mukofoti laureati (1921).
Manbalar
A 1.0 1.1 The 5 Most Ridiculous Lies You Were Taught In History Class
AAlas, Einstein Was No Failure in Math
VikiIqtibos

Vikiiqtibosda
Albert Einsteinhaqida sahifa mavjud.
Ushbu maqolani yozishda Okzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
